Nasze organizmy odczuwają wiosenne zmęczenie spowodowane brakiem słońca, witamin i mikroelementów. Preparaty witaminowe nie zastąpią naturalnego źródła tych życiodajnych substancji.

Doskonałe pod tym względem i godne polecenia są świeże kiełki różnych roślin. To najbardziej życiodajny pokarm. W żadnym okresie wzrostu roślina nie jest tak świeża i pełna sił jak podczas kiełkowania. Warto więc włączyć je do wiosennego jadłospisu.

Czym są kiełki? To nic innego, jak kiełkujące ziarno zbóż i roślin strączkowych. Jest w nich wszystko, czego potrzebuje ludzki organizm, aby się rozwijać i żyć w zdrowiu. Tak jak w mleku matki są wszystkie składniki potrzebne niemowlęciu do życia i wzrostu, tak „dziecko” rośliny dostaje te wszystkie elementy z magazynu – nasienia.

Młode pędy to koncentrat wszystkich niezbędnych do życia składników: witamin, białek, enzymów i cukrów prostych. Kiedy nasienie zaczyna kiełkować, uwolniony zostaje niewiarygodny przepływ energii. Produkowane są enzymy w celu zmiany skondensowanego pożywienia zawartego w suchym nasieniu na takie, którego potrzebuje rosnąca roślina.

Witaminy, które w suchych nasionach występują w niewielkich ilościach, podczas kiełkowania produkowane są w olbrzymich ilościach, szczególnie poziom witaminy C wzrosnąć może nawet 80-krotnie, np. w pszenicy lub soczewicy. Kiełki czerpią też minerały i pierwiastki śladowe z wody, w której się je moczy. Poza tymi wszystkimi składnikami, które można w jakiś sposób zmierzyć, kiełki posiadają energię, płynącą przez wszystkie żywe organizmy. Gdy włączymy je do naszej codziennej diety, staje się ona bogata w enzymy, białka, witaminy, minerały, pierwiastki śladowe, chlorofil.

Sposoby wykorzystania kiełków są bardzo różnorodne. W tej dziedzinie wszelkie książki kucharskie i przepisy kulinarne mogą być jedynie inspiracją. Reszta stanowi pole do twórczej działalności każdej gospodyni.

Są lekkostrawne, działają moczopędnie, oczyszczająco na organizm i do tego świetnie smakują. W kuchni dalekowschodniej skiełkowane ziarna zbóż i roślin strączkowych jadane są od wieków i wchodzą w skład wielu tradycyjnych potraw. W Europie do niedawna wykorzystywano jedynie kiełki żyta, by otrzymać słód do piwa. Wraz z modą na zdrowe odżywianie się zaczęto doceniać ich lecznicze właściwości.

Nasi przodkowie nie gustowali w kiełkach. Przed chorobami i niedoborem witamin woleli się bronić, jedząc kiszoną kapustę i cebulę. Za to nie wylewali za kołnierz piwa produkowanego ze skiełkowanego jęczmienia. Nie należy jednak traktować kiełków jako jedyne i najlepsze źródło niezbędnych substancji odżywczych, lecz jako oryginalny i wartościowy dodatek do normalnej diety. Tak jak przywykliśmy traktować natkę pietruszki, szczypiorek i koperek.

Razem z dużą porcją warzyw i owoców dostarczą nam one niezbędnych witamin, składników mineralnych, błonnika oraz innych substancji, nie do końca jeszcze zbadanych, a odgrywających prawdopodobnie ważną rolę w walce z różnymi chorobami cywilizacyjnymi. Gotowe kiełki można kupić w wielu sklepach spożywczych. Dobrze jest sprawdzić datę przydatności do spożycia i upewnić się, czy nie ma na nich pleśni, a przed jedzeniem opłukać.

Mini plantację możemy założyć również w domu. Jeśli zamierzamy systematyczne karmić nimi całą rodzinę, kupmy w sklepie ze zdrową żywnością specjalne piętrowe naczynie i uważnie przeczytajmy dołączoną do niego instrukcję uprawy kiełków. Można też uprawiać kiełki na talerzu, tacy lub w słoiku.

Nasiona rzeżuchy i rzodkiewki nie wymagają moczenia. Wystarczy rozsypać je na tacce wyłożonej wilgotną ligniną i spryskiwać wodą, gdy podłoże wysycha. Wszystkie większe nasiona np. soi, soczewicy, pszenicy moczymy 6-10 godzin, następnie odsączamy, przepłukujemy pod bieżącą wodą, układamy na talerzu i spryskujemy wodą. Można także wyłożyć talerz wilgotną ściereczką, rozsypać na niej ziarno i przykryć drugą ściereczką. Co najmniej 2 razy dzienne płuczemy nasiona, przelewając je bieżącą wodą, aby zapobiec gniciu i tworzeniu się pleśni. Maksymalny czas kiełkowania wynosi 8 dni.

Jedzmy je codziennie, najlepiej na surowo. Nie tracą wtedy składników odżywczych. W zależności od smaku kiełków i naszych upodobań dodajemy je do sałatek, past twarogowych i rybnych. Posypujemy pieczywo, stosujemy zamiast zieleniny do zup czy ziemniaków. Przed jedzeniem kiełki trzeba przepłukać.

Kiełków ostrych i pieprznych (rzeżucha, rzodkiewka) można używać jak szczypiorku do jajecznicy lub twarożku, a także do sosów majonezowych (np. tatarskiego) i śmietanowych. Do słodkich past np. na bazie owoców i twarożku nadają się kiełki pszenicy o łagodnym smaku, które pasują doskonale także do chleba z nutellą. Kiełki lucerny, soi i fasoli dodaje się do dań gorących, szczególnie do chińskich potraw z woka. Wrzucamy je pod koniec gotowania.

Rita Keller